این روزها بحث محصولات تراریخته (دستکاری شده ژنتیکی ) و ورودشون به بازار ایران شدیدا داغ است. مسئولین امر و متخصصان حوزه پزشکی و سلامت هم هر کدام بیانیه ای داده اند و خبرگزاری های بسیاری هم در حول و حوش این موضوع خبرهایی رفته اند.از آنجایی که ورود محصولات تراریخته به سفره هایمان مشغولیت ذهنی هر کدام از ما می تواند باشد، من امروز بنا دارم درباره این محصولات تراریخته و حواشی آن برای شما بگویم.

محصولات تراریخته چیست؟
محصولات تراریخته یا همان دستکاری شده ژنتیکی (Genetically modified foods or GM foods) به زبان ساده محصولات کشاورزی و دامی می باشند که با استفاده از تکنولوژی مهندسی ژنتیک تولید می شوند. معمولا این دستکاری های ژنتیکی در زمینه محصولات کشاورزی و دامی، برای بالابردن مقاومت محصولات در برابر آفت ها و ایجاد تنوع در شکل و رنگ آن ها و یا بالابردن کیفیت گوشت و فرآورده های لبنی انجام می شوند و نتیجتا این امکان را به ما می دهند که محصولات کشاورزی و حیوانی بیشتر و بهتری را با هزینه کمتری تولید کنیم.

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-0۵

این محصولات طیف وسیعی از مواد غذایی مانند انواع میوه ها و سبزیحات، گوشت ها، حبوبات، غلات، لبنیات و … را شامل می شود. اما واقعا این فرآیندها به نفع کیست؟!؟ به گفته متخصصان سلامت وقتی در ژنتیک محصولی دست برده می شود، فرآیند و ساختار ژنوم آن به طور کلی برهم می خورد. بنابراین دیگر ما با یک محصول طبیعی سر وکارنداریم و این یعنی اینکه این محصول لزوما نمی تواند سلامتی بیشتری را برای انسان به همراه داشته باشد. هر چند هم که نمی توان گفت استفاده از محصولات تراریخته (دستکاری شده ژنتیکی) صددرصد برای سلامتی انسان مضر است.

سوال اینجاست که لزوم تولید محصولات تراریخته در چیست؟
به گفته برخی، تولید این قبیل محصولات به واسطه قیمت تمام شده پایین تری که دارد، می تواند به کاهش جمعیت گرسنگان جهان بسیار کمک نماید.  در مقابل برخی معتقدند بیشتر از آن که تولید این محصولات با نیتی در جهت کمک به بشر باشد، در جهت دستیابی عده ای به درآمدهای هنگفت است . واقعیت این است که در باب محصولات تراریخته -همانند دیگر تکنولوژی ها و محصولات تازه وارد– نظرهای مخالف و موافق بسیاری در بین متخصصان وجود دارد و حتی بسیاری از کشورها قانون منع واردات و مصرف این محصولات را در کشور خود اعمال کرده اند .شاید خالی از لطف نباشد که من و شما هم با بررسی مزایا و مضراتی که درباره این نوع محصولات گفته می شود کمی در مصرف آن ها تامل کنیم. در زیر بخشی از مزایا و مضرات محصولات تراریخته را برشماردم.

شماری از مزایای محصولات تراریخته
عده ای معتقدند که تولید این نوع محصولات تحول عظیمی را در صنعت غذایی می تواند ایجاد کند. این افراد با اشاره به مزایای آن به دفاع از استفاده محصولات تراریخته می‌پردازند. از جمله مزایای این محصولات می توان به موارد زیر اشاره کرد.

تولید محصولات قویتر از نظر ارزش های غذایی

تولید محصولاتی با مقاومت بیشتر دربرابر سموم و آفات گیاهی

تولید محصولاتی با ماندگاری بیشتر به دلیل کیفیت بالای آن ها

کاهش قیمت تمام شده این محصولات برای مصرف کننده نهایی

تولید محصولات جدید

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-0۴

شماری از مضرات محصولات تراریخته
در مقابل برخی دیگر معتقدند که با درنظرگرقتن تمام مزیت های این نوع محصولات، همچنان محصولات طبیعی و غیرتراریخته از سطح بالاتری از آنتی اکسیدان ها، مواد مغذی، انرژی و پروتئین نسبت به محصولات تراریخته برخوردارند و استفاده از محصولات تراریخته مضراتی جدی برای سلامتی در پی دارند. از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاهش تنوع ژنتیکی و ساختارهای ژنتیکی محصولات طبیعی

واکنش های آلرژتیک بدن انسان

نامناسب برای محیط زیست

ایجاد انواع بیماری ها و شیوع انواع سرطان ها

طعم غیر متداول

کاهش کارآیی آنتی بیوتیک ها

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-0۳

نگاهی بیندازیم به اخبار مربوط به برخورد مسئولان کشورهای دنیا و سازمان های مرتبط جهانی
بر طبق شواهد و اسناد موجود در تاریخ، سال های بسیاری دانشمندان در زمینه تولید محصولات دستکاری شده ژنتیکی کشاورزی و دامی فعالیت داشتند برای مثال در سال ۱۹۸۶ در کشور امریکا به خاطر نبود ارزیابی خطر مصرف  محصولات دستکاری شده ژنتیکی، یک هزار و ۵۰۰ نفر بیمار و ۳۷ نفر به دلیل مصرف این محصولات کشته شدند و بعد از آن بود که به این نتیجه رسیدند که باید خطر این محصولات را جدی گرفت و بعد از کلی تحقیق و بررسی برای نخستین بار بذرهای تراریخته برای هدف های تجاری به طور رسمی در سال ۱۹۹۶ کاشته شدند. جالب است بدانید که اخیرا گزارش شده است که مساحت زیرِکشت این بذرها در سال ٢٠١۵ در مقایسه با سال ٢٠١۴ یک درصد در سطح جهانی کاهش یافته و این روند کاهنده احتمالا در سال جاری هم ادامه خواهد یافت.

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-0۲

به گزارش خبرگزاری تسنیم؛ مهناز مظاهری معاون آموزش حفاظت محیط زیست در «سمپوزیوم تخصصی مواد سرطان‌زای پیرامون ما» مورخ ۲۳ تیر  ۱۳۹۵ چنین عنوان  کرده است: «سویا، ذرت، کتان و کانولا از جمله محصولاتی هستند که در دنیا به روش دستکاری ژنتیکی کشت می‌شوند و در حال حاضر نیز ۲۸ کشور جهان از آن بهره می‌گیرند. این در حالیست که بسیاری از کشورهای اروپایی مثل ایرلند، روسیه و تایوان مصرف محصولات دستکاری شده ژنتیکی را ممنوع کرده‌اند و حتی در تایلند نیز بر روی این موضوع تحقیقات لازم در حال انجام است.» همچنین او اضافه می کند: «در داخل کشورمان هیچ اقدامی  برای اینکه ثابت کنیم محصولات دستکاری شده ژنتیکی خوب است یا بد آغاز نکرده‌ایم.»
به گزارش سلامت نیوز – معاون دفتر پژوهش و فناوری های محیط زیست با هشدار نسبت به مخاطرات بالقوه محصولات تراریخته برای سلامتی انسان و دام عنوان کرد:« متاسفانه گفته می شود در کشور ما این نوع محصولات وجود دارند و در عرصه های مختلف توزیع شده و در سبد غذایی مردم جای گرفته اند ولی تاکنون بررسی برای چنین موضوعی انجام نگرفته است».
او همچنین افزود: « در بسیاری از کشورهای جهان فروش این محصولات ممنوع و غیرقانونی است اما در بعضی کشورهای دیگر تولید و توزیع و حتی مصرف می شود. اکنون ۲۹ کشور دنیا هستند که این محصولات را تولید می کنند از جمله امریکا،کانادا، برزیل، آرژانتین، هندوستان و چین. این محصولات به بهانه اینکه می توانند غذای مردم بیشتری را تامین و از گرسنگی عده بیشتری جلوگیری کند، تولید می شوند؛ ولی حتی در برخی موارد وقتی این نوع غذاها را از امریکا به افریقای قطحی زده بفرستاده اند، افریقایی ها این محصولات را پس فرستاده و گفته اند ما نیاز به چنین محصولاتی نداریم.»

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-08

البته باید اضافه کرد کشورهایی چون آمریکا و کانادا که تولید کنندگان اصلی این محصولات در سراسر دنیا می باشند، شدیدا طرفداری این محصولات و مزایای آن ها را در محافل جهانی می کنند.
برخی تحقیقات کلینیکی در فرانسه بر روی افرادی که این محصولات را برای مدت زمان ۳ ماه مصرف کرده اند، نشان می دهد که مصرف این خوراکی ها، اثرات منفی خاصی را سبب نشده اند.. در حالیکه با ادامه این تحقیقات بر روی افرادی که برای مدت زمان طولانی تری از این محصولات مصرف کرده اند، عوارضی چون مراحل ابتدایی شکل گیری سرطان ها و انواع عکس العمل های آلرژتیک بروز کرده است.
جالب است بدانید که سازمان سلامت جهانی (WHO)در سایت رسمی خود درباره این محصولات نظر صد درصد موافق و یا مخالف نداده است و فقط  اصول و قوانینی را برای انجام این روش معرفی کرده است که چنانچه دولت ها بدان پایبند باشند میتوانند این محصولات را با خطر کمتری برای سلامتی مردم تولید کنند.

محصولات تراریخته خوب است یا بد!؟!شما بگویید…
در پایان بهتر است بگویم که محصولات تراریخته نوع جدیدی از محصولات هستند که عوارض و فواید واقعی آن ها بر سلامتی افراد هنوز کاملا مشخص نشده است. پس با کمی دقت و وسواس بیشتر اقدام به مصرف آن ها بکنیم.

تراریخته,فودیرو,foodiro.com-07

[تعداد: 1    میانگین: 3/5]

هستی رفیع

دنیای خوردنی ها و غذاها مملو از رنگ و طعم و رایحه‌های متنوع و دل ‌فریب است. من عاشق این دنیا هستم و تصمیم دارم برای شما از هرچیزی که در این دنیاست تعریف کنم و همه لذت‌های خوشمزه آن را با شما تقسیم کنم.
من هستی رفیع هستم.